Wat is een zonneallergie?

In de meeste gevallen wordt de zon geassocieerd met mooie en positieve dingen. Zonnestralen maken je gelukkig, verbeteren je immuunsysteem en bruinen de huid. Maar soms kunnen UV-stralen ook het lichaam belasten, namelijk bij een zonneallergie. 

Vooral in het voorjaar wanneer de huid weer moet wennen aan de zon en de UV-waarde geleidelijk weer stijgt, hebben veel mensen last van een zonne- of lichtallergie (medisch: lichtdermatose). Deze veelgebruikte term verwijst naar een verscheidenheid aan huidziekten, die alle worden veroorzaakt door blootstelling aan de zon.

Zoals de term al suggereert, is een zonneallergie in de meeste gevallen geen échte allergie. De term kan alleen worden gebruikt voor fotoallergische reacties. Daarnaast begrijpt men door een zonneallergie verschillende vormen: De meest voorkomende vorm is polymorfe lichtdermatose (PLD).

Om deze reden zal het volgende artikel voornamelijk verwijzen naar dit type huiduitslag bij het onderzoeken van symptomen of behandelingen. Daarnaast vallen huidziekten zoals Mallorca acne of fototoxische reacties ook onder de term zonneallergie.

 

Wat is Mallorca acne?

Mallorca acne is een afwijking van PLD. De term kan op het eerste gezicht misleidend zijn omdat deze speciale huidziekte zich niet uitsluitend op Mallorca ontwikkelt. Het is medisch gezien zelfs geen acne, omdat er geen bultjes met etter of mee-eters ontstaan. Mallorca acne breekt meestal uit na intensief zonnebaden en leidt tot hevige jeuk. De trigger is echter niet alleen de zon maar je verzorgingsproducten. In combinatie met zonnefilters ontstaan er namelijk ontstekingen in de talgklieren. Mallorca acne treft vooral mensen die meestal last hebben van een onzuivere of vette huid.

 

Wat is een fototoxische reactie?

Een fototoxische reactie treedt op wanneer de getroffen persoon in contact komt met een bepaalde stof, zoals geneesmiddelen, en UVA-licht. In sommige gevallen kan deze interactie leiden tot de vorming van weefselbeschadigende stoffen in het lichaam die kunnen leiden tot ernstige zonnebrand.

 

Hoe herken ik een zonneallergie?

Iedereen die ooit aan polymorfe lichtdermatose heeft geleden, weet hoe onaangenaam de symptomen zijn - ook al kunnen ze bij iedereen verschillen. In de meeste gevallen worden de huidirritaties pas enkele uren tot enkele dagen na blootstelling aan de zon merkbaar en duren ze meestal enkele dagen.

De volgende symptomen kunnen optreden:

  • Vlekken roodheid
  • Sterke jeuk, branderig gevoel
  • Puistjes, knobbeltjes of blaasjes
  • Zwellingen

Dit vooral in het decolleté, het gezicht, de nek, de schouder, de benen of de binnenkant van de onderarmen.

Sommige mensen vinden het moeilijk om onderscheid te maken tussen zonnebrand en zonneallergie. Hier zijn de vier belangrijkste verschillen:

  • Bij verbranding door de zon is de roodheid in 1 geheel en niet vlekkerig.
  • Zonnebrand is al merkbaar tijdens het zonnebaden of direct daarna.
  • Zonnebrand veroorzaakt niet alleen jeuk, maar ook verbranding en spanning.
  • De huid begint te pellen na een ernstige zonnebrand.

 

Hoe herken ik mallorca acne en een fototoxische reactie?

Ook het onderscheid tussen polymorfe lichtdermatose, Mallorca acne en een fototoxische reactie is niet altijd duidelijk voor iedereen.

 

Zo herken je Mallorca acne:

  • Alleen de delen van het lichaam die in contact zijn geweest met een zonnebrandmiddel hebben er last van.
  • De resulterende knobbeltjes doen denken aan de verschijning van acne.
  • Het kan enkele weken duren voordat de huidreactie verdwijnt.

 

De volgende symptomen doen dan weer een fototoxische reactie vermoeden:

  • Ondanks preventieve maatregelen ontwikkelt zich een soort zonnebrand en de huid brandt en jeukt.
  • De huidreactie kan al na enkele uren of pas na enkele dagen optreden.
  • De aangetaste delen van het lichaam kunnen maanden na het verdwijnen van de symptomen donkerder blijven dan de gebruikelijke huidskleur.

 

Wie heeft last van een zonneallergie?

Steeds meer mensen lijden aan een zonneallergie. Zo zou ongeveer 20% van de bevolking getroffen zijn. Vooral vrouwen tussen de 20 en 30 jaar die een lichte huid hebben, hebben te kampen met dit soort overgevoeligheid. Een zonneallergie treedt vaak op wanneer de huid maandenlang niet aan de zon is blootgesteld en niet meer gewend is aan UV-straling. Dit is meestal het geval wanneer men voor de eerste keer terug zonnebaadt in het voorjaar of tijdens een zomervakantie in de winter. Hoewel de oorzaken van een zonneallergie vanuit medisch oogpunt grotendeels onbekend zijn, kan worden aangenomen dat de UV-stralen de boosdoener zijn en dat het natuurlijke beschermingsmechanisme van het lichaam er niet tegen kan vechten.

Mogelijke oorzaken kunnen zijn:

  • Zonneallergie kan genetisch bepaald zijn als een soort auto-immuunziekte.
  • Het lichaam kan de vrije radicalen die door blootstelling aan de zon ontstaan niet bestrijden.
  • Het lichaam kan de combinatie van de zon met bepaalde stoffen (bijv. geneesmiddelen, crèmes, zonnecrèmes) of bepaalde planten (bijv. grassen) niet verdragen.

 

Wat helpt tegen zonneallergie?

De behandeling van zonne-allergieën heeft twee doelstellingen met consequente maatregelen:

  • Het voorkomen van het uitbreken van zonne-allergieën
  • Bestaande klachten verlichten

Het belangrijkste is in ieder geval om de zon onmiddellijk te vermijden.

 

Klachten behandelen met medicijnen

Als er na een paar dagen geen verbetering merkbaar is, raadpleeg dan zeker een dermatoloog. Hij kan passende zalven of tabletten voorschrijven. Deze remedies tegen zonneallergieën zijn voornamelijk gebaseerd op de actieve bestanddelen cortisone of hydrocortison. Antihistaminica kunnen ook worden voorgeschreven. OTC-preparaten met glucocorticoïden hebben een wat mildere werking.

 

Huishoudmiddeltjes die de symptomen verlichten

Sommige huishoudmiddeltjes beloven ook verlichting. Hier zijn de zes beste tips voor het verlichten van zonneallergieën:

 

  • Verkoeling

Koel de getroffen gebieden af met vochtige doeken of koeleenheden. Koelkompressen met kwark of yoghurt werken in dit geval ook. Plaats echter nooit ijs direct op de huid. Dit kan weefselschade en bevriezing veroorzaken.

 

  • Aloë Vera

Of je nu een aloë vera gel of rechtstreeks het sap van de plant op de huid aanbrengt, aloë vera kan soms wonderen doen bij de behandeling van zonneallergieën.

 

  • Vitamine E

Gebruik ofwel vitamine E-bevattende voedingsmiddelen (bijv. noten, plantaardige olie, volkorenproducten en avocado) of breng speciale crèmes met vitamine E aan op de aangetaste huid.

 

  • Komkommers

Pureer een komkommer en wrijf het direct op de huiduitslag.

 

  • Appelazijn

Meng twee theelepels appelazijn met ¼ liter gekookt water en breng het aan op de geïrriteerde huid.

 

  • Calendula zalf en lavendelolie

Zowel de calendula zalf als lavendelolie is verkrijgbaar in de apotheek. Gebruik het om je huiduitslag in te wrijven.

 

Zonneallergie bij kinderen, wat nu?

Als kinderen allergisch zijn voor de zon, moet er bijzonder veel aandacht worden gegeven aan hun huid omdat deze uiterst gevoelig is. Afhankelijk van hoe ernstig het is, raadpleeg je best een kinderarts. Als eerste hulpmaatregel zorg je voor een zachte afkoeling en breng je alleen maar zeer milde producten aan op de huid van kinderen.

In het algemeen is het belangrijk dat je kind zo min mogelijk in de zon blijft zitten, altijd hoofddeksels en UV-kleding draagt, voldoende drinkt en een milde zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor gebruikt.

 

Hoe voorkom je een zonneallergie?

Wanneer je je ervan bewust bent dat je huid gevoelig is voor de zon, dan neem je best deze belangrijke preventieve maatregelen: 

Als je weet dat je huid gevoelig is voor de zon, is het uiterst belangrijk om bepaalde preventieve maatregelen te nemen:

 

  • Wen je huid geleidelijk aan het zonlicht...

Wie vanuit de winter naar het zuiden vliegt en direct op de eerste dag van zijn vakantie in de zon gaat liggen, wordt vaak teleurgesteld. Omdat de huid niet meer gewend is aan de zonnestralen reageert deze met een polymorfe lichtdermatose. Geleidelijk je huid blootstellen aan de zon houdt minder risico’s in. Dit doe je door meer tijd door te brengen in de schaduw, vooral in het begin, en jezelf zo min mogelijk bloot te stellen aan direct zonlicht. Wie ervan uitgaat dat een bezoekje aan de zonnebank zijn huid zal laten wennen aan het zonlicht, heeft het ook zeker mis. De meeste zonnebanken maken enkel gebruik van UVB-stralen. Om je te kunnen aanpassen aan de zon, heb je UVA-stralen nodig.

 

  • Gebruik een geschikte zonnebrandcrème

Wat voor de gewone mens geldt, is zeker en vast verplicht voor mensen met een zonneallergie: Gebruik altijd zonnecrème wanneer je de zon ingaat. Omdat de meeste mensen niet alle zonnebrandcrèmes verdragen, moet je ervoor zorgen dat je het juiste product met de juiste ingrediënten koopt:

  • De zonbeschermingsfactor moet hoog genoeg zijn (minstens 30).
  • Zorg ervoor dat het product zowel UVB- als UVA-bescherming heeft.
  • Selecteer producten zonder parfum en conserveringsmiddelen.
  • Het is ook handig als de zonnebrandcrème geen emulgatoren of vetten bevat (vooral belangrijk voor Mallorca acne).
  • Als je geen chemische filters tolereert, kan je als alternatief minerale zonnefilters gebruiken.
  • Welke zonnebrandcrème je ook kiest: Zorg ervoor dat je het ongeveer 30 minuten voor het zonnen royaal op de huid aanbrengt en het regelmatig opnieuw smeert - vooral na het baden.

 

  • Gebruik extra UV-bescherming

Om je huid extra tegen de zon te beschermen, draag je best iets van kleding over de gevoelige gebieden. Denk aan een T-shirt of een zonnehoed. Omdat de meeste kledingstukken UV-stralen echter niet volledig kunnen blokkeren, kan je speciale UV-kleding gebruiken. Zorg er ook voor dat je een parasol bij je hebt als er geen schaduw is.

 

  • Vermijd de middagzon

Probeer niet ‘s middags in de zon te zitten.  Van 11.00 tot 15.00 uur is het het beste om binnen te blijven of in de dichte schaduw een plekje te vinden. Vermijd koste wat het kost sporten in de middagzon. Verzet je training naar de ochtend of avonduren.

 

  • Check je medicijnen 

Bepaalde medicijnen, zoals antibiotica, antidepressiva, sint-janskruidsupplementen of hartmedicijnen, maken je huid gevoeliger voor de zon, met een zonneallergie als resultaat. Lees daarom aandachtig de bijsluiter en bespreek de bijwerkingen met je arts.

 

  • Gebruik geen additieven.

Vermijd producten die parfum of conserveringsmiddelen bevatten bij langdurige blootstelling aan de zon.

 

  • Kies voor fototherapie 

Als je last hebt van een ernstige vorm van zonneallergie, kan je je huid laten versterken door een arts met fototherapie. In tegenstelling tot zonnebanken wordt ook UVA-straling gebruikt. Fototherapie moet ongeveer vier tot zes weken van tevoren worden uitgevoerd.

 

  • Neem calcium, bètacaroteen en vitaminen

Of producten met calcium, bètacaroteen of bepaalde vitaminen daadwerkelijk helpen tegen zonneallergie is zeer omstreden. Hoewel er nog geen duidelijke onderzoeken bestaan, worden deze middelen steeds meer aanbevolen. Als je beslist om ze in te nemen, zorg er dan voor dat je dit een paar weken van tevoren doet. Best bespreek je dit ook met je dermatoloog.