Wat is kurkuma?

Naast chia zaden, açai of goji bessen, is er nog een andere populaire superfood opgedoken: kurkuma. Sinds de trend van de “gouden melk”, ook wel de “kurkuma latte” genoemd, met zijn helende werking, ligt de naam van de gemberplant op alle lippen. De specerij is echter niet alleen als drankje goed voor je gezondheid. Ondertussen zijn er tal van manieren om kurkuma te serveren, samen met een lange lijst van goede eigenschappen die toegewezen worden aan de plant.

Hoewel kurkuma, ook wel geelwortel genoemd, nog maar kort geleden een hype werd, is het kruid al duizenden jaren populair in ayurvedische geneeskunde. De wortel wordt niet alleen als gewoon een specerij gebruikt in curry's. 

Aan de buitenkant lijkt kurkuma op gember, maar er zit een felgele kleur onder de schil. Dit komt door de stof curcumine, waardoor de plant ook als kleurstof gebruikt wordt. De oorsprong van kurkuma ligt in Zuidoost-Azië waar de consumptie van kurkuma al werd geregistreerd in de 7de eeuw. In sommige culturen kreeg kurkuma zelfs de status van heilige plant.

 

Welke effecten heeft kurkuma?

De voorstanders van kurkuma zijn alvast overtuigd: de plant heeft een positief effect op onze gezondheid en biedt een alternatief voor chemische geneesmiddelen. Het voorkomt en verlicht allerhande klachten. Daarom wordt het in sommige kringen ook wel een tovermiddel genoemd. Dit komt door het ingrediënt cucumine, dat de knol niet alleen zijn kleur en smaak geeft, maar ook zijn geneeskrachtige eigenschappen. Met zijn ontstekingsremmende en pijnstillende eigenschappen zou het helpen bij:

  • Spijsverteringsproblemen
  • Overgewicht
  • Problemen met haar, nagels en tanden
  • Alzheimer
  • Kanker
  • Hartaandoeningen
  • MS
  • Suikerziekte
  • Een verhoogd cholesterolgehalte
  • Artrose
  • Reuma
  • Hoge bloeddruk
  • Depressie
  • Huidaandoeningen

Ondanks alle opwinding, is het wel belangrijk om realistisch te blijven. Hoewel er enkele wetenschappelijke studies zijn die de positieve eigenschappen van kurkuma bevestigen, zijn deze stellingen uitsluitend gebaseerd op laboratorium- en dierproeven. Daarom is de uitkomst nog niet officieel, noch automatisch geldig voor het menselijk lichaam.

Tot nu toe heeft het kruid veel succes gehad bij winderigheid en andere spijsverteringsproblemen. Bij alle andere symptomen en ziekten zou het een positief effect hebben, maar daar is het niet wetenschappelijk bewezen. Daarom is het belangrijk om te onthouden dat kurkuma geen doktersbezoek vervangt.

Vergelijkbaar met kurkuma zou komijn of kardemom - ook afkomstig van de Indiase keuken - een helende werking hebben. Kardemom wordt ook voornamelijk gebruikt voor spijsverteringsproblemen. Zo zou het ook bijdragen aan het verlies van lichaamsvet. 

 

Hoe kan je kurkuma innemen?

Kurkuma kan gebruikt worden in de vorm van capsules, tabletten, poeder of vers. Bij het innemen van kurkuma supplementen mag de aanbevolen dosering niet worden overschreden. Diegenen die gebruik maken van gedroogd kurkuma poeder of een verse knol mogen niet meer dan 3 gram per dag innemen. Dit komt overeen met ongeveer één tot twee theelepels. Het beste effect bereik je wanneer je de consumptie ervan over de dag heen verspreidt. 

Het beste combineer je kurkuma met zwarte peper. De reden hiervoor is het gehalte aan piperine in zwarte peper, omdat kurkuma zo beter kan worden opgenomen en gebruikt worden door het lichaam. De meeste supplementen bevatten daarom al een bepaalde hoeveelheid zwarte peper.

 

Waar moet je op letten bij het innemen van kurkuma?

Ook al is kurkuma een kruidig en licht verteerbaar hulpmiddel, toch kunnen er in sommige gevallen bijwerkingen optreden. Deze komen echter zelden voor wanneer de juiste dosering wordt aangehouden.

De volgende bijwerkingen kunnen optreden:

  • Diarree
  • Braken
  • Ziekte
  • Brandend maagzuur
  • Maag-darm klachten

Wanneer je kurkuma in hoge dosissen gebruikt, d.w.z. in de vorm van tabletten of capsules, moet je altijd een arts raadplegen. Dit vooral in geval van galkanaal aandoeningen, stollingsstoornissen of wanneer je andere medicijnen gebruikt. Zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en kinderen onder de 12 jaar mogen het kruid niet consumeren.

 

 Welke recepten zijn er?

Kurkuma zelfs heeft een zeer pittige en enigszins bittere smaak. Daarom wordt kurkuma meestal gecombineerd met andere ingrediënten. 

Er zijn talloze verschillende manieren om kurkuma te consumeren: als drankje of als specerij in voedsel. Het wordt zelfs steeds populairder als schoonheidsmiddel.

Dit zijn een aantal suggesties over hoe je kurkuma thuis kunt gebruiken:

 

Gouden melk of kurkuma latte

Ingrediënten:

  • 1 eetlepel kurkumapoeder of 3 cm van een kurkumawortel
  • 120 ml water
  • 1 cm groot stuk gember
  • 1 snufje gemalen nootmuskaat
  • Zwarte peper
  • 1 snuifje kaneel
  • 1 theelepel kokosolie
  • 350 ml plantaardige melk (bijvoorbeeld amandelmelk)
  • Indien nodig: 1 theelepel honing (of ahorn- of agavesiroop)

 

Voorbereiding:

  • Doe het kurkumapoeder in een pot met water en breng het aan de kook. Als je een verse knol gebruikt, moet deze eerst geschild en geraspt worden.
  • Voeg geraspte gember, nootmuskaat en zwarte peper toe.
  • Laat sudderen op de laagste stand tot een soort pasta wordt gevormd. 
  • Verhit de melk en voeg toe aan de pasta. 
  • Voeg je honing of andere zoetstof toe en laat twee minuten sudderen met de kaneel en kokosolie.

 

Kurkuma citroen frisdrank

Ingrediënten:

  • 500 ml water
  • Een halve kurkuma knol
  • Halve citroen

 

Voorbereiding:

  • Schil de kurkuma knol en snijd of rasp hem in plakjes.
  • Snijd de citroen in plakken van ongeveer 0,5 cm dik.
  • Doe kurkuma en citroen in een bakje en giet er (koud) water overheen.
  • Voeg eventueel ijsblokjes toe indien nodig.
  • Laat het water ongeveer 20 minuten rusten, waarna het de smaak van kurkuma en citroen heeft overgenomen.

 

Kurkuma gemberthee

Ingrediënten:

  • 1 liter water
  • 1 theelepel kurkuma poeder of 1 cm van een verse knol
  • 1 cm gember
  • Sap van een halve citroen
  • 1 eetlepel honing (of ahorn- of agavesiroop)

 

Voorbereiding: 

  • Doe het kurkumapoeder en de geschilde en geraspte gember samen met het water in een pan en breng het aan de kook. Als je kiest voor een verse kurkuma knol, schil en rasp deze dan zoals de gember.
  • Breng de resulterende thee op smaak met citroen en zoet indien nodig met honing.

 

Kurkuma gezichtsmasker

Ingrediënten:

  • 1 theelepel kurkumapoeder
  • 1 theelepel honing
  • 1 theelepel kwark
  • 1 theelepel melk of natuurlijke yoghurt
  • indien nodig: 1 eetlepel suiker of havervlokken voor een peeling effect.

 

Voorbereiding:

  • Meng de ingrediënten en verdeel ze over het gezicht.
  • Na ongeveer tien minuten grondig afspoelen met lauw water.

 

Tip: Omdat kurkuma de huid een beetje verkleurt, reinig je je gezicht met een wegwerp washandje en eventueel met een plantaardige olie.

 

Kurkuma haarmasker tegen roos

Ingrediënten:

  • 1 eetlepel kurkuma poeder
  • 50 ml natuurlijke olie (bijv. kokos-, olijf- of jojobaolie)

 

Voorbereiding:

  • Meng de ingrediënten en masseer ze in de hoofdhuid voor het wassen.
  • Laat het masker ongeveer 15 minuten zitten en spoel het masker vervolgens grondig uit.