Farmaline Logo

Kies uw taal

We kunnen ons niet altijd even goed concentreren. Deskundigen zeggen dat de hersenen van een volwassene zich voor ongeveer 60 minuten kunnen concentreren, terwijl dit voor kinderen slechts 20 minuten is. Dit zijn natuurlijk gemiddelde waarden, maar ze laten wel zien dat, ondanks het feit dat het brein hard werkt, het niet altijd even makkelijk is om ons te concentreren. Concentratieproblemen zijn dus zeer menselijk. 

 

Wat is een gebrek aan concentratie?

Concentratie is het vermogen om bewust op een bepaalde activiteit te focussen. Een goede concentratie kan storende elementen zoals geluid en externe invloeden blokkeren, zodat onze focus niet afdwaalt.

Mensen zijn echter van nature “jagers en verzamelaars”, en daarom moeten onze hersenen voortdurend paraat staan. Onze hersenen scannen de hele tijd onze omgeving, andere mensen en situaties. Ze filteren belangrijke informatie, vullen ontbrekende informatie aan en kunnen op elk moment overschakelen naar een alarmsituatie. Onze hersenen willen voortdurend geëntertaind worden, nieuwe dingen leren en uitproberen.

Concentreren betekent dat je je geest in zekere zin moet kalmeren en je omgeving moet negeren. Dit werkt slechts tijdelijk en vereist de juiste omstandigheden, want anders wordt concentreren een probleem. 

De termen concentratieproblemen en concentratiestoornis worden vaak als synoniem gebruikt, maar toch verschillen ze. Concentratieproblemen zijn meestal van korte duur en dus tijdelijk. Een stoornis daarentegen is een permanente vermindering van concentratie.

 

De oorzaken van een gebrek aan concentratie

De mogelijke oorzaken voor concentratieproblemen kunnen zeer gevarieerd zijn. Tevens kunnen ze ofwel van psychologische of van fysieke aard zijn.

Omgevingsfactoren zoals lawaai, stress, drukte, hitte of slechte lucht kunnen een gebrek aan concentratie in de hand werken. Zelfs na een zware maaltijd of een feestje is de concentratie de volgende ochtend nog niet zo goed. Het lichaam wordt gewoon overbelast.

Psychologische overbelasting, zoals overmatige eisen als gevolg van privé en/of professionele problemen, kan de concentratie ook ernstig verzwakken.

Wie merkt dat zijn concentratie gedurende een langere periode steeds weer verloren gaat, zelfs tijdens gebruikelijke taken, moet een huisarts raadplegen. Misschien is er een fysieke oorzaak voor het gebrek aan concentratie, zoals een ziekte:

  • Depressie
  • Burnout
  • Lage bloeddruk
  • Slapeloosheid
  • ADHD
  • Dementie
  • Schildklierproblemen
  • Circulatiestoornissen in de hersenen

 

Deze aandoeningen gaan echter meestal gepaard met andere symptomen.

Kinderen die zich moeilijk kunnen concentreren krijgen al snel de stempel ADHD. Dit hoeft echter niet altijd het geval te zijn. Ook leefmilieu, slaap en voeding spelen een belangrijke rol.

 

Geneesmiddelen tegen een gebrek aan concentratie

In het algemeen zal elke arts een gedetailleerde anamnese maken om de oorzaak van dit gebrek aan concentratie te verduidelijken. Met precieze vragen kunnen de triggers meestal al worden geïdentificeerd. Bloedtesten kunnen, bijvoorbeeld, tekorten aangeven die met medicijnen kunnen worden behandeld.

Een onderliggende depressie kan worden behandeld met antidepressiva die de gemoedstoestand ondersteunen, de zogenaamde serotonine remmers. Voor de behandeling van ADHD bij kinderen zijn verschillende werkzame medicijnen beschikbaar.

Veel mensen die af en toe hun concentratie verliezen, nemen hun toevlucht in kruidengeneesmiddelen, bijvoorbeeld, preparaten met ginkgo die bijdragen aan de bloedcirculatie.

Ook homeopathie kan helpen bij een gebrek aan concentratie:

  • Agaricus muscarius (tegen rusteloosheid)
  • Anacard (tegen prikkelbaarheid)
  • Bariumcarbonicum (tegen vergetelheid)
  • Xerofyllum (tegen gebrek aan concentratie)

 

Controleer altijd bij je arts of je medicijnen kan gebruiken tegen een gebrek aan concentratie.

 

Tips voor concentratie: hoe kan je je mentale prestaties verbeteren

Als er geen lichamelijke of geestelijke ziekten achter je concentratieproblemen zitten, dan is het jouw taak om je geest weer in orde te brengen. Alleen dan kan het op zijn best presteren. 

Het is daarom belangrijk om je omgeving en levensstijl zodanig aan te passen zodat je weer van een goede concentratie kunt genieten. Deze tips kunnen helpen:

  • Zorg voor een stille werkomgeving.
  • Geef voorrang aan je werk.
  • Wat belangrijk is moet eerst gedaan worden. Maak van de rest een lijstje zodat je niets vergeet. 
  • Maak op de juiste manier gebruik van je werktijd: plan belangrijke taken in op momenten wanneer het wat rustiger is. Wijd je concentratie ook aan één taak tegelijk.
  • Laat zien dat je moet werken. Zelfs een simpele “gelieve niet te storen” kan helpen om je beter te concentreren. Schakel je telefoon uit en controleer je e-mails enkel op bepaalde tijdstippen.
  • Ontspan je lichaam. Rol je schouders, ga rechtop zitten en sluit je ogen even.
  • Neem regelmatig korte pauzes, uiterlijk na een uur. Open een raam en haal eens diep adem. Een stevige wandeling om de hoek geeft je ook terug hernieuwde energie.

 

Concentratieoefeningen

Als je merkt dat je gedachten weer afdwalen, moet je doelbewust wat concentratietraining inplannen om je geest te kalmeren:

  • Adem bewust in door je neus, houd je adem twee seconden vast en adem weer uit door je mond. Herhaal dit meerdere keren.
  • Sta op, strek je uit, draai met je schouders.
  • Neem een tekst en markeer alle T’s in de tekst.
  • Doe een zoek-de-zeven-verschillen-plaatje.
  • Kauwgom kan de concentratie voor ongeveer een kwartier verhogen.

 

Plan een ritme 

  • Zorg voor regelmaat 

Ga op vaste tijdstippen naar bed en sta altijd op hetzelfde uur op. In het weekend kan dit wat later zijn, maar zorg dat je op zondagavond weer terugvalt in het normale ritme van je werkweek.

 

  • Let op je dieet 

Plan specifieke momenten in om te  eten en zorg ervoor dat je genoeg mineralen, vitaminen en voedingsstoffen binnenkrijgt bij je maaltijd. Je hersenen hebben immers energie nodig, en deze haal je niet uit chocoladerepen en fastfood.

 

  • Eet rustig en regelmatig

Samen eten met je collega’s of familie kan helpen je welzijn te verbeteren waardoor ook je geest tot rust kan komen

 

  • Beweging

Of je nu gaat tuinieren of fietsen, je lichaam heeft dagelijks beweging, frisse lucht en energie nodig. 

 

  • Creëer familietijd

Creëer momenten om samen met je kinderen, partner en/of vrienden tijd te spenderen en te ontspannen.

 

Neem afstand van de digitale wereld

 

  • Wees minder transparant

Niet elke maaltijd moet gefotografeerd en op sociale media gepost worden. Een vakantie of een weekendje kan ook mooi zijn zonder de hele tijd foto’s te nemen.

 

  • Leg je gsm aan de kant

Stop hem weg als je niet dringend een bericht verwacht. Gebruik, bijvoorbeeld, een app die helpt om afstand te nemen van je mobiele telefoon. Je kan hiermee ook vaste gebruikstijden instellen. 

 

  • Maak tijd voor familie

Laat je gezin ook niet eindeloos voor een tablet, pc of mobiele telefoon zitten. Stel samen regels op, zoals bv. het verbieden van gsm-gebruik tijdens het eten. Ook volwassenen moeten zich aan deze regels houden.

 

  • Lees nog eens

Maak het jezelf gemakkelijk en lees een boek of tijdschrift, bewuste concentratie zonder afleiding.

 

  • Leg je tablet of gsm niet op je nachtkastje

Uiterlijk een uur voor het slapengaan zou je alle digitale apparaten moeten wegzetten, zodat je lichaam en hersenen zich in alle rust kunnen voorbereiden op je slaap.

 

Ontspan je op de juiste manier

 

  • Adem

Je even concentreren op je adem door rustig in en uit te ademen (bij voorkeur met tellen!) ontspant je lichaam en dus ook je hersenen. 

 

  • Beweging

Of het nu gaat over yoga of meditatie, er is een overvloed aan ontspanningstechnieken die stress verminderen en zo je mentale prestaties kunnen verhogen.

 

  • Focus op wat anders

Wanneer je gedachten afdwalen, kan je ze bewust naar een neutraal onderwerp sturen door, bijvoorbeeld, rode auto’s te tellen.

 

  • Neem een pauze

Plan bewust een moment in je dag waarop je niets hoeft te doen, maar gewoon in alle rust een kopje thee drinkt. Volledig ongestoord. 

 

  • Bewust genieten

Probeer minstens één keer per dag bewust van de natuur te genieten en het te ervaren met al je zintuigen. 

 

Als je minder stress hebt, bewust pauzes neemt en je dagelijkse leven beter structureert, krijgen je hersenen de nodige rustperiodes om weer in volle concentratie ertegenaan te gaan.